03.10.22, 11:44

Jerzy Urban nie żyje

Post na FP tygodnika "Nie", fot.: materiały prasowe

Zmarł Jerzy Urban - dziennikarz, publicysta, satyryk, pisarz i polityk, redaktor naczelny tygodnika „NIE”.

Zmarł Jerzy Urban - dziennikarz, publicysta, satyryk, pisarz i polityk, redaktor naczelny tygodnika „NIE”.

Jerzy Urban urodził się 3 sierpnia 1933 r. w Łodzi. Pochodził z inteligenckiej, zasymilowanej rodziny żydowskiej, związanej ze środowiskiem robotniczym Łodzi. Urodził się jako syn Jana Urbacha, dziennikarza, członka PPS, współwłaściciela dziennika „Głos Poranny”. Swoje wczesne dzieciństwo spędził w Łodzi. Jesienią 1939 r. przeniósł się wraz z rodziną do Lwowa. Ojciec Jerzego otrzymał tam posadę inżyniera w Państwowym Instytucie Projektowania Miast. Cała rodzina przyjęła radzieckie obywatelstwo. Po ataku Niemiec na ZSRR musieli się ukrywać na Kresach Wschodnich. Do Łodzi wrócili na przełomie stycznia i lutego 1945 r. Jerzy Urban w latach 1951–1954 studiował na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, jednak studiów nie ukończył.

Od Nowej Wsi do NIE

Karierę dziennikarską rozpoczął w 1951 r. w czasopiśmie „Nowa Wieś”. W lipcu 1955 r. został dziennikarzem tygodnika „Po prostu”. Od stycznia 1956 r. był w nim kierownikiem działu politycznego. Po likwidacji tygodnika sam Urban dostał oficjalny zakaz publikowania pod swoim nazwiskiem. Od 1961 r. pracował w „Polityce”, gdzie kontynuował swój cykl felietonów, tym razem już pod pseudonimami. Dzięki swojemu zmysłowi obserwacji celnie krytykował rozmaite absurdy rzeczywistości lat 60. Za „niepokorność” został w 1963 r. objęty kolejnym zakazem pracy w dziennikarstwie. Pisywał później pod pseudonimami w „Polityce”. Po pewnym czasie Zenon Kliszko, będący ówczesną prawą ręką Gomułki, zezwolił mu podjąć pracę pod warunkiem nieujawniania się. Urban zaczął publikować w „Życiu Gospodarczym”, pod pseudonimem Jan Rem, który był później na stałe z nim związany. Zakaz pracy dziennikarskiej cofnięto oficjalnie mu dopiero po odejściu Władysława Gomułki od władzy. Urban zaczął pisać najpierw w czasopiśmie „Życie Gospodarcze”, a następnie ponownie w „Polityce”, gdzie mimo pozostawania bezpartyjnym awansował na kierownika działu krajowego.

Mimo licznych osobistych kontaktów z dawnym środowiskiem „Po prostu”, z którego wywodziło się wielu działaczy opozycyjnych oraz krytycznego stosunku do okresu rządów Edwarda Gierka, był przeciwnikiem ruchu „Solidarności” w 1980 r. i w swoich felietonach w „Polityce” i „Tu i teraz” często krytykował jego liderów (m.in. Lecha Wałęsę).

W latach 1981–1989 był rzecznikiem prasowym rządu. Ustanowił tradycję cotygodniowych, trwających około godziny konferencji prasowych, na które tłumnie przybywali zagraniczni i krajowi dziennikarze, i które były niemal w całości retransmitowane wieczorem w Telewizji Polskiej. Konferencje te były jednym z głównych narzędzi propagandowych rządu Wojciecha Jaruzelskiego i jego następców.

Kontrowersyjne teksty

W marcu 1983 r. opublikował felieton oskarżający Maksymiliana Kolbe o bycie w okresie międzywojennym antysemitą. Artykuł wzbudził gwałtowny sprzeciw strony katolickiej. W sprawie owej publikacji Episkopat skierował protest do premiera gen. Wojciecha Jaruzelskiego, zaprotestował także Polski Związek Katolicko-Społeczny, a 17 posłów wystosowało interpelację sejmową w tej sprawie. Wicepremier Mieczysław Rakowski wyraził ubolewanie, że użyto „słów i określeń niestosownych, które mogą być odczute jako uwłaczające”. Jerzy Urban złożył wtedy na ręce gen. Jaruzelskiego dymisję motywując to faktem, że „nie chce stwarzać szefowi rządu dodatkowych kłopotów z drugorzędnych powodów, a jednocześnie nie może wyrzec się wyrażania swojej opinii”. Dymisja nie została jednak przyjęta. Od tego momentu Urban przestał publikować felietony pod swoim nazwiskiem i zaczął publikację felietonów w piśmie „Tu i Teraz” pod pseudonimem „Jan Rem”. We wrześniu 1984 r. ukazał się felieton Seanse nienawiści Jerzego Urbana, krytykujący ks. Jerzego Popiełuszkę jako Savonarolę antykomunizmu.

W kwietniu 1989 został powołany na ministra-członka Rady Ministrów, sprawował jednocześnie funkcję przewodniczącego Radiokomitetu (do września), a następnie dyrektora-redaktora naczelnego niewielkiej agencji prasowej KAR (przemianowanej na Unia-Press, rozwiązanej w 1993 r.) i równocześnie przygotowywał się do rozpoczęcia prywatnej działalności wydawniczej. W wyborach parlamentarnych w 1989 r. startował do Sejmu jako kandydat niezależny z okręgu Warszawa-Śródmieście, do którego spływały głosy Polaków z placówek dyplomatycznych. Ostatecznie zdobył 34 tys. głosów, przegrywając z Andrzejem Łapickim popieranym przez Komitet Obywatelski przy Lechu Wałęsie.

Urban w latach 1990–1999 był członkiem Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. Od 1999 r. do 2004 r. należał do Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W 1990 r. został redaktorem naczelnym założonego przez siebie polityczno-skandalizującego tygodnika „NIE”.

Zmarł 3 października br.

Komentarze

Powiązane

16.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 16 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 16 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba  wiedzieć.
15.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 15 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 15 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba  wiedzieć.
14.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 14 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 14 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba wiedzieć.
13.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 13 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 13 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba wiedzieć.
12.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 12 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 12 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba wiedzieć.
11.07.24, 06:30
| prasa » informacje
Czułość. Wolność. Równowaga. Akcja społeczna Wysokich Obcasów i Wyborczej
Rozpoczęta 5 lipca br. nowa akcja społeczna „Czułość. Wolność. Równowaga” to inicjatywa „Wysokich Obcasów” i „Wyborczej”. Akcja potrwa rok.
11.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 11 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 11 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba wiedzieć.
10.07.24, 11:00
| prasa » informacje
Forbes Women rozpoczyna akcję 50 po 50
„Forbes Women” rozpoczyna inicjatywę „50 po 50”. W kolejnym numerze magazynu zostanie opublikowana lista kobiet po 50. roku życia, które odniosły sukcesy w różnych dziedzinach. Redakcja czeka na zgłoszenia.
10.07.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 10 lipca (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 10 lipca? Media zapowiedzi, ważne daty, przegląd informacji. Wszystko, co trzeba wiedzieć.
09.07.24, 16:30
| prasa » informacje | internet » informacje
Złap urlop od codzienności czyli Wyborcza na wakacje
Wyborcza.pl i Wysokieobcasy.pl rozpoczęły kampanię pod hasłem “Złap urlop od codzienności”. Specjalnej ofercie prenumeraty na wakacje towarzyszą działania redakcyjne: cykle artykułów, podcasty, a dla podróżujących z przygodami czekać będzie Biuro Interwencji Turystycznej.
Subskrybuj RSS działu prasa: rss
Oferty pracy

Specjalista ds. PR

Krakowskie Biuro Festiwalowe | Kraków

Przejdź do oferty
Konkursy
do 31.08.24

Portalmedialny.pl ponownie udostępnił możliwość uczestniczenia w konkursach organizowanych przez wydawcę.

Polecamy
Konferencje

Zapraszamy do współpracy. Cena dodania do katologu od 149 PLN netto.

8.10 - Katowice, 9.10 - Wrocław, 10.10 - Poznań.