06.10.11, 20:27

Piraci w punktach ksero kopiują rocznie 5 mln stron

Według wyliczeń stowarzyszenia twórców dzieł naukowych i technicznych Kopipol, rocznie w Polsce kseruje się 5 mln stron, z czego blisko 90% to publikacje naukowe.

edług wyliczeń stowarzyszenia twórców dzieł naukowych i technicznych Kopipol, rocznie w Polsce kseruje się 5 mln stron, z czego blisko 90% to publikacje naukowe. Właściciele punktów ksero, zwłaszcza tych zlokalizowanych przy uczelniach wyższych znów liczą na spore zarobki wraz z rozpoczęciem roku akademickiego. Studentom w dalszym ciągu bardziej opłaca się skserować książkę niż zakupić ją w księgarni. Prawnicy ostrzegają, że studentom i właścicielom punktów ksero grozi za to nawet kara pozbawienia wolności do 1 roku, a sam proceder to w zasadzie nic innego jak zwykłe piractwo.

Kserowanie, a ostatnio również skanowanie publikacji naukowych to powszechne zjawisko w Polsce i nie jest  przypadkiem, że często na gotowy wydruk w tańszych punktach, studenci czekają nawet po kilka dni. To nawet do 45% niższe koszty niż zakup nowej książki. Niewielu studentów, przedsiębiorców oferujących usługi ksero czy nawet wykładowców zdaje sobie sprawę, że powielanie książek jest niezgodne z prawem. Zgodnie z art. 115 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych („Pr. aut.”) naruszanie cudzych praw autorskich, w tym autorskich praw majątkowych, czyli praw do wynagrodzenia za korzystanie z utworu, jest przestępstwem, jeśli jest dokonywane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez sprawcę. Przestępstwem jest w szczególności kserowanie całych książek, gdyż stanowi bezprawne zwielokrotnienie utworu bez zgody twórcy. Korzyść majątkowa to nie tylko zyski z tytułu kserowania i ewentualnej sprzedaży powielonych utworów, ale i te wynikające z oszczędności zakupu skserowanego egzemplarza w stosunku do ceny oryginalnej.

"Dozwolony użytek zezwala na dokonywanie kopii pojedynczych, legalnie rozpowszechnionych, egzemplarzy utworu lub jego fragmentów jedynie na użytek własny i osób najbliższych oraz pod warunkiem, że nie godzi w normalne korzystanie z utworu i słuszne interesy twórcy. W szczególności takie kopiowanie nie powinno stanowić powszechnej alternatywy dla kupowania książek .Stąd regularne kserowanie całych książek wypożyczonych z biblioteki, nawet bez zamiaru dalszej odsprzedaży ich kserokopii, jest niezgodne z prawem i może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 115 ust. 2 Pr. aut. Niekomercyjny cel kopiowania może mieć oczywiście wpływ na ewentualny wymiar kary" – mówi Piotr Dynowski, Szef Praktyki Własności Intelektualnej w kancelarii prawnej Bird & Bird.

Za niezgodne z prawem kopiowanie całych książek zarówno zlecającemu kserowanie, jak i właścicielowi punktu ksero może grozić kara grzywny w wysokości do 2.000 zł, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności nawet do 1 roku.

Zdaniem ekspertów, można wprowadzać kolejne zakazy i ostre sankcje prawne, ale pozostaje pytanie, czy przyniosą one rezultaty. Ze względu na skalę i brak możliwości rzeczywistej kontroli nie wypracowano na razie nigdzie na świecie skutecznych rozwiązań, które pozwalałyby na zapobieganie kserowaniu całych książek. "Co więcej, studenci nie tylko kserują książki, ale i robią ich zdjęcia czy skany. Wraz z rozwojem technologii cyfrowych coraz łatwiej jest kopiować utwory i jednocześnie coraz trudniej kontrolować takie działania" – zauważa mec. Piotr Dynowski.

Z roku na rok wydawcy podejmują coraz bardziej zdecydowane kroki w celu ochrony praw autorskich i walki z kserograficznym piractwem. Według raportu „Polski rynek książki” (2009), straty wydawnictw z tytułu nielegalnego kserowania sięgnęły w 2009 r. przynajmniej 9 mln zł. Był to jeden z impulsów powstania Grupy Walczącej o Przestrzeganie Prawa na Uczelniach (GWPPU), czyli inicjatywy najważniejszych wydawców naukowych, której celem jest „przeciwstawienie się powszechnej praktyce naruszania praw autorskich na szkodę autorów i wydawców” na uczelniach wyższych w Polsce. Grupa nawiązała współpracę z rektorami i senatami uczelni, wynajęła prawników i rozpoczęła kampanię informującą o szkodliwości piractwa. Część wydawców zgłosiła sprawę policji, część – wynajęła agencje detektywistyczne, które tropią m.in. punkty ksero nielegalnie kopiujące publikacje naukowe. W 2010 r. policja w Rzeszowie zatrzymała siedem osób z pięciu punktów ksero, którym postawiono zarzuty nielegalnego powielania książek. Zdaniem socjologów, tego typu działania policji mogą skutecznie zniechęcić właścicieli punktów ksero do powielania i sprzedawania publikacji naukowych. Według mec. Piotra Dynowskiego, jednym z głównych problemów wydawców, policji i prokuratury jest trudność z kontrolowaniem, co i w jakich ilościach jest kserowane. Drugą istotną przyczyną rozkwitu piractwa na polskich uczelniach jest często po prostu niewiedza.

"W mojej opinii istnienie szarej strefy częściowo jest wynikiem mało precyzyjnej redakcji art. 115 ust. 3 Pr. aut., który nie wskazuje konkretnie, jakie działania stanowią naruszenia praw autorskich i są w związku z tym zabronione" – mówi mec. Piotr Dynowski. Stąd niejednokrotnie studenci czy właściciele punktów ksero są nieświadomi, iż dokonując kopiowania całych książek łamią prawo.

Pogodzeniu interesów punktów ksero, wydawnictw i studentów w Polsce służy do pewnego stopnia art. 20(1) Pr. aut., który przewiduje obowiązek uiszczania przez właścicieli punktów ksero za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, opłat na rzecz twórców i wydawców w wysokości do 3% wpływów z takiej działalności. W ten sposób twórcy i wydawcy otrzymują pewną rekompensatę z tytułu kserowania ich książek. Podobne opłaty nałożone są także na producentów i importerów maszyn kserograficznych. 

Napiętą sytuację mogłyby załagodzić lepiej wyposażone biblioteki i czytelnie uniwersyteckie, w których dostępne byłyby więcej niż 2 lub 3 egzemplarze danej książki. Dodatkowo, zdaniem branży należy wdrażać założenia programu digitalizacji dóbr kultury, opracowanego przez Zespół ds. Digitalizacji przy Ministerstwie Kultury. Szacunkowo oblicza się, że digitalizacji powinno podlegać 10 mln jednostek bibliotecznych. Upowszechnienie dostępu do zasobów bibliotek w postaci cyfrowej, również zdalnie wpłynęłoby pozytywnie nie tylko na zwiększenie dostępu studentów do publikacji, ale i zmniejszyło proceder kopiowania książek.

Komentarze

Powiązane

26.05.24, 12:46
| kultura » muzyka
Dwie sceny podczas tegorocznej edycji Co Jest Grane Festival
Co Jest Grane Festival 14 i 15 czerwca br. ponownie wypełni muzyką i atrakcjami Park przy Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. W tym roku, na terenie imprezy stanie nie jedna, ale dwie sceny.
21.05.24, 12:49
| kultura » muzyka
Zmarł Jan A.P. Kaczmarek
Nie żyje Jan Andrzej Paweł Kaczmarek kompozytor. muzyki do ponad 70 filmów długometrażowych i dokumentalnych oraz polskich i amerykańskich spektakli teatralnych. Jest laureatem Nagrody Akademii Filmowej za muzykę do filmu „Marzyciel” w 2005 r.
17.05.24, 19:15
| kultura » muzyka
Czesław Mozil i młodzi artyści nagrali piosenkę o Kolejach Dolnośląskich
„Koleje ludzkich losów” – to tytuł nowej piosenki Czesława Mozila, którą nagrał razem z młodymi artystami z Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze. W teledysku do utworu polsko-duński twórca wciela się w pracownika Kolei Dolnośląskich.
14.05.24, 23:50
| telewizja / VOD » seriale | kultura » film
Śleboda. Ruszyły zdjęcia do nowego serialu SkyShowtime Original
Serwis SkyShowtime ogłosił rozpoczęcie zdjęć do nowej polskiej produkcji oryginalnej – "Śleboda". Produkcja jest serialową adaptacją popularnego etno-kryminału. W rolach głównych serialu Śleboda wystąpią Maria Dębska, Maciej Musiał i Piotr Pacek.
08.05.24, 21:00
| kultura » film
Kultowe Kino. Nowy cykl filmowy w Multikinie
Sieć kin Multikino ruszyło z nowym cyklem filmowym „Kultowe Kino”. Widzowie będą mogli przypomnieć sobie produkcje, które nie tylko zyskały lojalną rzeszę fanów, ale także trwale wpisały się w kanon kultury popularnej.
07.05.24, 12:50
| radio » informacje | kultura » muzyka
Zmarł Jan Ptaszyn Wróblewski
Nie żyje Jan Ptaszyn Wróblewski - muzyk jazzowy, kompozytor, aranżer i dyrygent, dziennikarz i krytyk muzyczny.
05.05.24, 12:00
| telewizja / VOD » informacje | kultura » muzyka
Znamy wykonawców koncertów Debiuty i Premiery 61.KFPP w Opolu [lista uczestników]
Rada Artystyczna 61. Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, powołana przez Telewizję Polską i Miasto Opole, wyłoniła uczestników konkursów „Debiuty” i „Premiery”. Tegoroczny festiwal będzie trwał od 31 maja do 2 czerwca 2024 r. Koncerty „Debiuty” i „Premiery” będzie można zobaczyć w pierwszy dzień festiwalu.
04.05.24, 20:00
| kultura » informacje
Alior Bank mecenasem Festiwalu Wodecki Twist
Alior Bank został partnerem strategicznym oraz mecenasem Festiwalu WODECKI TWIST. Wydarzenie organizowane siódmy rok z rzędu stanowi hołd dla twórczości Zbigniewa Wodeckiego. Tegoroczna edycja odbędzie się 7 i 8 czerwca br. w ICE Kraków.
26.04.24, 16:15
| kultura » muzyka
Yeat i The Prodigy na Orange Warsaw Festival 2024
Yeat, jeden z najbardziej rozpoznawalnych raperów na świecie, oraz The Prodigy, legenda muzyki elektronicznej, będą głównymi gwiazdami pierwszego dnia festiwalu Orange Warsaw Festival 2024.
12.04.24, 20:45
| kultura » informacje
Filip Pobocha przeszedł do SBM Label przeszedł do SBM Label
Na początku marca br. do zespołu wytwórni muzycznej SBM Label dołączył Filip Pobocha i objął stanowisko Label Director. Pobocha będzie odpowiedzialny za kierunek artystyczny i działania operacyjne wytwórni.
Subskrybuj RSS działu kultura: rss
Oferty pracy

Specjalista/ka ds. promocji w Dziale Promocji i Komunikacji

Muzeum Azji i Pacyfiku im. Andrzeja Wawrzyniaka | Warszawa

Przejdź do oferty
Konkursy
do 31.08.24

Portalmedialny.pl ponownie udostępnił możliwość uczestniczenia w konkursach organizowanych przez wydawcę.

do 13.07.24

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

Polecamy
Konferencje

Zapraszamy do współpracy. Cena dodania do katologu od 149 PLN netto.

12-14 czerwca 2024 r. w Długopolu.