06.04.10, 18:32

Tygodnik Powszechny ma 65 lat - historia pisma

Dokładnie 65 lat temu, 24. marca 1945 roku ukazał się pierwszy numer „Tygodnika Powszechnego”. Katolickie pismo o tematyce społeczno-kulturalnej obchodzi swoje urodziny.

65 lat temu, 24. marca 1945 roku ukazał się pierwszy numer „Tygodnika Powszechnego”. Katolickie pismo o tematyce społeczno-kulturalnej obchodzi swoje urodziny.

Pierwszy numer „Tygodnika” ukazał się jako 4-stronnicowe pismo formatu 47/32 cm, za które czytelnicy musieli uiścić opłatę w wysokości 3 złotych. Skład redakcji pierwszego numeru określano mianem „Komitetu”, w którym znaleźli się ks. Jan Piwowarczyk, Jerzy Turowicz, Konstanty Turowski oraz Maria Czapska, a niedługo po tym do tego grona dołączyli m.in.: Zofia Starowieyska-Morstinowa, Stefan Kisielewski, Antoni Gołubiew, Paweł Jasienica, Stanisław Stomma, Hanna Malewska, Józefa Golmont (Hennelowa), Jacek Woźniakowski, Józef Marian Święcicki, ks. Andrzej Bardecki, Jan Józef Szczepański, Zygmunt Kubiak i Zbigniew Herbert. Tuż pod winietą pierwszego numeru „Tygodnika Powszechnego” znalazło się pasterskie błogosławieństwo Metropolity Krakowskiego, Adama Stefana Sapiehy, który pisał: „Ufam, że po tyloletnim przymusowym milczeniu, myśl katolicka znajdzie w nim godny wyraz, a dusze nasze zdrowy pokarm w tych przełomowych dla Kościoła i Narodu chwilach”.

W kilka lat później pojawiają się informacje na temat rzekomego zamknięcia TP. „W związku z pochodzącymi z zagranicznych żródeł (radio, prasa) wiadomościami na temat zamknięcia „TP” i aresztowania jego współpracowników donosimy, że informacje dotyczące „TP” są fałszywe. „TP” nie jest ani nie był zamknięty, a wszyscy członkowie jego redakcji, wraz z wymienionymi imiennie ks. Janem Piwowarczykiem, Pawłem Jasienicą i Stefanem Kisielewskim przebywają na wolności” -  można było przeczytać w 39 numerze „Tygodnika” z 1948 r. Pismo jednak nie zniknęło. W kilka miesięcy od tego epizodu na łamach „TP” zadebiutował ks. Karol Wojtyła artykułem „Mission de France”.

W 1953 roku, na skutek odmowy publikacji nekrologu Józefa Stalina, „Tygodnik Powszechny” zostaje zamknięty. Pomiędzy 10 lipca 1953, a jesienią 1956 publikowany był „Tygodnik” paxowski (z identyczną winietą i numeracją kontynuującą ciągłość „Tygodnika Powszechnego”). „TP” w swojej pierwotnej formie powrócił na Boże Narodzenie 1956 r. Pismo zwiększyło swój format (59/42 cm) oraz cenę (3,5 zł), która pozostawała niezmienna aż do czerwca 1971.

Podczas 25-lecia „Tygodnika” Antoni Gołubiew stwierdził: „Nie dałbym złotówki za to, czy nasze pismo będzie obchodziło jubileusz pięćdziesięciolecia. Należy po prostu sądzić, że będzie istniało tak długo, jak długo zdoła spełniać swą rolę”.

Numer 43, który ukazał się w 1978 roku witał czytelników wyjątkową pierwszą stroną w kolorze żółtym i napisem „Habemus Papam”. Pod tekstem znalazła się ramka: „Dnia 16 X 1978 Arcybiskup-Metropolita Krakowski, Kardynał Karol Wojtyła wybrany został Papieżem Kościoła Powszechnego i przyjął imię Jana Pawła II”. Na łamach „Tygodnika” zaczął pojawiać się szereg materiałów papieskich, które nie mieściły się w jednym numerze pisma liczącym nadal tylko 8 stron.

Nie tylko w trakcie strajków, lecz także po Sierpniu 1980 „Tygodnik” towarzyszył wydarzeniom toczącym się wokół „Solidarności”. W grudniu 1981 pismo po raz kolejny zostało zawieszone, by powrócić dopiero 23 maja 1982 r. Numer ten ukazał się ze zmienioną winietą, tytułem drukowanym na czarnym, żałobnym tle (tak funkcjonował do 1989 roku). W każdym numerze „Tygodnika” dział „Obraz Tygodnia” zaczynał się, mimo protestów cenzury, od słów: „minął n-ty tydzień stanu wojennego”. W 1991 stanowisko asystenta kościelnego „TP” objął ks. Adam Boniecki, który zastąpił ks. Bardeckiego. Boniecki po pewnym czasie powrócił do Rzymu, gdzie został ustanowiony generałem Zgromadzenia Marianów. Po niemal pięćdziesięciu latach, w 1994 r. „Tygodnik” zmniejszył format, zwiększając tym samym liczbę stron do szesnastu.

27 stycznia 1999 r. zmarł redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego”, Jerzy Turowicz. Zgodnie z jego wolą, szefem pisma został ks. Adam Boniecki. W kwietniu 2007 r. 49% udziałów w „Tygodniku Powszechnym” objęła Grupa ITI, która rok później stała się większościowym udziałowcem pisma. 5 grudnia 2007 r. „Tygodnik” ukazał się w mniejszym formacie i zmienionej szacie graficznej.

W ramach obchodów 65-rocznicy powstania „Tygodnika” do pisma dołączony został „Żydownik Powszechny”, zbiór najważniejszych tekstów poświęconych kwestii antysemityzmu w Polsce, publikowanych wcześniej na łamach tego pisma. Jak przyznał Dariusz Jaworski, pierwszy zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika”, który gościł w ubiegłym tygodniu w „Sygnałach Dnia", w czasie tych 65 lat czasopismo miało dwa trudne momenty, w których nie mogło się ukazywać. Pierwszym z nich były lata 1953-1956, gdy wydawanie tygodnika zawieszono za odmowę publikacji nekrologu Józefa Stalina w formie wymaganej przez władze. Kolejna przerwa nastąpiła w roku 1981, gdy tak jak wiele innych pism "Tygodnik Powszechny" został zamknięty wraz z nastaniem stanu wojennego. Wówczas przez kilkanaście miesięcy czasopismo nie ukazywało się. Jednak jak podkreślił Jaworski, pomimo zaawansowanego wieku, "Tygodnik Powszechny" chce być pismem nowoczesnym.

Tygodnik Powszechny

Komentarze

Powiązane

11.04.24, 11:35
| prasa » informacje | internet » ludzie
Beata Lubecka nową współprowadzącą podcast Stan Wyjątkowy w Onecie
Do grona prowadzących program „Stan wyjątkowy” dołącza Beata Lubecka. Dziennikarka zastąpi Renatę Grochal i będzie czwartą współprowadzącą obok Andrzeja Stankiewicza, Dominiki Długosz i Kamila Dziubki.
11.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 11 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 11 kwietnia?
10.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 10 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 10 kwietnia?
09.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 9 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 9 kwietnia?
08.04.24, 16:48
| prasa » informacje
Nieustraszona w pracy. Piąta edycja akcji Wysokich Obcasów
Od kwietnia do grudnia br. potrwa akcja “Wysokich Obcasów” – „Nieustraszona w pracy”, inspirująca kobiety do walki o równe prawa i budująca wspólnotę odważnych, wspierających się kobiet. Podczas gali wieńczącej projekt poznamy laureatki plebiscytu – dwie „Nieustraszone”.
08.04.24, 14:28
| prasa » ludzie
Katarzyna Dębek naczelną Forbes Polska. Paweł Zielewski odchodzi, a Aleksandra Karasińska szefową nowo powstającej fundacji w RASP
15 kwietnia br. Katarzyna Dębek, dotychczasowa zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Forbes”, obejmie stanowisko redaktor naczelnej i jako szefowa wszystkich tytułów wydawanych pod marką Forbes będzie odpowiedzialna za magazyn „Forbes Polska”, „Forbes Women”, serwis Forbes.pl oraz wydania tematyczne.
08.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 8 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 8 kwietnia?
07.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 7 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 7 kwietnia?
05.04.24, 23:55
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 6 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 6 kwietnia?
05.04.24, 01:00
| prasa » informacje
Codziennik medialny: 5 kwietnia (media i kultura: najważniejsza wydarzenia)
Co wydarzyło się w świecie mediów i kultury 5 kwietnia?
Subskrybuj RSS działu prasa: rss
Oferty pracy

Specjalista do spraw promocji i komunikacji

Muzeum Narodowe w Poznaniu | Poznań

Przejdź do oferty
Konkursy
do 09.05.24

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

do 09.05.24

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

do 04.05.24

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

Polecamy